ملایر شهر سوغاتی‌های شیرین ،خوشمزه وصنایع دستی

مجتبی طاهری_مدیرمسئول

ملایر شهر سوغاتی‌های شیرین ،خوشمزه وصنایع دستی

شهرستان ملایر با قرار گرفتن در غرب کشور از موقعیت جغرافیایی خاصی برخوردار است، همچنین قرار گرفتن در مسیر مواصلاتی شمال، شمال غرب و شرق به جنوب به عنوان یک شهر بزرگ و استراتژیک در غرب ایران مطرح است، این شهر به عنوان دومین شهر استان همدان از شهرهای تاریخی منطقه به شمار می‌رود. شهر ملایر، یکی از شهرهای دیدنی استان همدان است که 5 شهر تابع و ۲۲۰ روستا دارد. از طرفی با داشتن مساحتی برابر با ۳۴ کیلومتر مربع در منابع تاریخی به‌عنوان سرزمین آریایی‌ها شناخته می‌شود.

جهانشهر ملایر با داشتن پیشینه تاریخی قوی و داشتن ظرفیت‌های فراوان در حوزه‌های مختلف از انگور و کشمش گرفته تا صنایع دستی و مبلمان می‌تواند مقصد خوبی برای گردشگران باشد؛ حضور آنان در این شهرستان سرسبز و چهارفصل می‌تواند علاوه بر رقم زدن خاطرات خوب برای آن‌ها، سوغاتی‌های شیرین و خوشمزه‌ای را هم برای دوستان و آشنایان خود به ارمغان ببرند.

قطعاً آشنایی با سوغاتی‌های محلی این شهرستان می‌تواند راهنمای خوبی برای گردشگران و مسافران باشد که بتوانند انتخاب خوب و ویژه‌ای داشته باشند، در این مقاله قصد داریم به معرفی برخی از سوغاتی‌های جهانشهر ملایر بپردازیم و شما مخاطبین عزیز را با این سوغاتی‌های شیرین و خوشمزه و به یادماندنی آشنا کنیم که در زیر با هم می‌خوانیم:

* اما مهمترین سوغاتی ملایر چیست؟

از مهمترین سوغاتی‌های ملایر برای کسانی که به دنبال غذاهای محلی هستند، ترخینه را نام برد،خوشمزه‌ترین غذای سنتی این شهر که نوعی آش محلی است،که با اندکی تفاوت، این غذا در استان‌های همجوار مانند همدان، لرستان، کردستان و حتی مرکزی هم پخته می‌شود.

ترخینه انواع مختلفی دارد اما آنچه در بازار به فروش می‌رسد بهترین نوع جامد آن است. این غذای خوشمزه و مقوی، از مواد اولیه‌ای مانند دوغ، گندم و جو تشکیل شده است که پس از آماده‌سازی و پختن، آن را زیر نور خورشید قرار می‌دهند تا خشک شود و به همان صورت در جای خشک و خنک نگهداری می‌کنند و زمانی هم که قصد پخت آن را داشته باشند، ترخینه خشک را با مقداری آب، حبوبات، پیاز داغ، سبزی خشک و زردچوبه ترکیب کرده و با حرارت ملایم روی شعله آتش قرار می‌دهند تا آش پخته و آماده شود. معمولاً این غذا در زمستان و هوای سرد مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر قصد خرید این غذای سنتی و خوشمزه را دارید حتما از مراکز مورد تایید و معتبر خریداری کنید.

* انگور

اما می رسیم به شیرین ترین سوغات ملایر که لقب جهانی را به خود اختصاص داده است. سوغاتی‌که در بهترین فصل سال به دست می‌آید و شیرین‌ترین محصول دنیاست. این سوغاتی شیرین را گردشگران و مسافران عزیزی که وارد شهرستان ملایر می‌شوند می‌توانند از اواسط شهریور ماه با خود به عنوان سوغاتی به همراه ببرند. انگور ملایر که مدال جهانی را هم روی سینه خود دارد و ملایر به واسطه این میوه بهشتی به عنوان شهر جهانی انگور نام گرفته است.

* شیره

سوغاتی شیرین دیگر ملایر که از مشتقات انگور است و علاقمندان زیادی هم دارد شیره انگور ، از شهد انگور گرفته می‌شود، این سوغاتی شیرین انواع مختلف شیره شربتی، عسلی و سفید دارد که با توجه به نوع مصرف آن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

* باسلق

باسلق دیگر سوغاتی شیرین ملایر است که از ترکیب شهد انگور و نشاسته به دست می آید و بهترین خوراکی برای کودکان و بزرگسالان است، بسیار مقوی و خون‌ساز است.

نحوه تولید آن شبیه به حلوا می باشد که با ترکیب کردن شهد انگور، پس از جوشیدن به یک سوم کاهش یافته نشاسته را اضافه می کنند و پس از مقداری هم زدن و سرد شدن آن را به شکل گرد گلوله گلوله می کنند و پس از خشک شدن در آفتاب به بازار عرضه می کنند.

* کشمش و سایه خشک ملایر

دیگر سوغات ملایر کشمش و سایه خشک است که کشاورزان و باغداران زحمتکش ملایری انگور تازه را اگر بدون هر نوع افزودنی در معرض تابش آفتاب قرار داده و خشک کنند کشمش آفتابی و اگر انگور را در سایه خشک کنند محصول به دست آمده پس از خشک شدن سایه خشک نامیده می‌شود که هر دو نوع آن می‌تواند زینت بخش سفره‌هابرای پذیرایی ازمهمانان باشد، اما نوع دیگری از کشمش تیزابی نام دارد که با افزودن ماده شیمیایی روغن و کربنات به آن وسپس خشک کردن زیر آفتاب به دست می‌آید و این محصول بیشتر جنبه صادراتی داشته و مصرف داخلی اندکی دارد.

* زنگنه شهر شکوفه‌های آلبالو

وجود باغات آلبالو در بخش زند نیز خود یکی از جاهای دیدنی و منحصر به فردی است که باید در فصل برداشت آلبالو با حضور در این شهر زیبا از سوغاتی‌های ترش و شیرین آن لذت برد. علاوه بر باغات آلبالو می‌توان با حضور در بازارچه‌های سوغات این شهر که به ثبت یونسکو هم رسیده است از سوغاتی‌های مختلف آن مانند مشتقات آلبالو، بادام، گردو … خریداری و با خود به ارمغان برد.

* کهن شهرسامن (شهر ترشیجات و شوریجات)

شهر سامن در 15 کیلومتری ملایر در مسیر مواصلاتی جنوب قرار دارد و شهرک صنعتی این شهر یکی از مراکز مهم و تأمین‌کننده مطرح ترشیجات و شوریجات کشور است و برندهای مطرحی در این شهرک فعالیت دارند، مسافران و خانواده‌های عزیز می‌توانند با حضور در این شهرک اقلام موردنیاز خود را خریداری کرده و به عنوان سوغاتی با خود به همراه ببرند. همچنین شهر سامن با توجه به وجود زنبورداران زیادی که در این شهر و روستاهای اطراف آن فعالیت دارند می‌تواند مقصد هموطنان عزیزمان برای خرید عسل باشد که باز هم توصیه می‌شود حتما از مراکز مورد تایید خرید خود را انجام دهند.

از خوردنی‌های شیرین و ترش و ملس ملایر که بگذریم به صنایع دستی این شهر تاریخی می‌رسیم، ملایر شهری دارای صنایع دستی متنوع است که در این مقال به تعدادی از آنان می‌پردازیم:

* فرش دستباف ملایر

شهرستان ملایر از گذشته تاکنون یکی از مراکز مهم تولید فرش در کشور بوده و هست. فرش‌بافی در این منطقه از قدمتی دیرینه برخوردار است و همواره فرش ملایر در بازارهای داخل و خارج از شهرت خوبی برخوردار بوده است.

فرش ملایر به خصوص در شمال و شرق این شهرستان مانند حسین آباد، جوکار ابه صورت یک پود با گره ترکی و در طرح شکسته با طرح‌های هراتی و ایلیاتی که از نقش‌های کردی و قفقازی نشأت می‌گیرند بافته می‌شوند و بافندگان مناطق جنوبی ملایر نیز سنت‌های بافندگی مناطق فارس‌زبان از جمله استعمال گره نامتقارن و کاربرد دو نخ پود و نقشه‌های متداول در فراهان و ساروق را پیروی می کنند. از ویژگی‌های فرش‌های این منطقه می‌توان به وجود رنگ غالب قرمز و آبی تیره و زرد کمرنگ اشاره کرد. از جمله مراکز مهم بافنده فرش در جنوب شهرستان ملایر می‌توان به روستاهای جوزان، علمدار، میشن و مانیزان اشاره کرد.

* مبل ملایر

در شهرستان ملایر تولید انواع صنایع دستی چوبی مانند: خراطی، ظریف کاری، منبت‌کاری از دیر باز رواج داشته و دارد؛ در سال‌های اخیر علاوه بر این شهر در روستاهای این شهرستان مانند: دهنوآورزمان، حسین آباد شاملو و بخش جوکار به تولید مبل منبت می‌پردازند. که البته در این بین روستای دهنوآورزمان شهرت بیشتری یافته و در کشور به عنوان روستایی نمونه در صنعت مبل و منبت معرفی شده است.

حضور در شهرک تخصصی مبل و منبت، بازار مبل و سایر نقاط شهرستان فعال در حوزه مبل و منبت می‌تواند خاطرات خوبی را برای مهمانان رقم بزند و چه بسا مبلمان منبت شده حاصل دست‌رنج منبت‌کاران پنجه طلای این شهرستان را با خود به ارمغان ببرند. امروزه ۶۳ درصد مبل و منبت کشور در شهرستان ملایر تولید می شود و می‌توان گفت رتبه اول را در کشور دارا می‌باشد.

* مروار ومرواربافی ملایر

از دیگر صنایع دستی چشمگیر شهرستان ملایر که می‌تواند یک سوغاتی به یادماندنی برای گردشگران و مسافران باشد هنر مروار و مرواربافی حاصل دست مرواربافان این دیار است؛ وجود ترکه‌های چوبی با کیفیت و مرغوب در این شهرستان از عوامل موثر در رشد این هنر در شهرستان است. روستای گوراب، داویجان، می‌آباد، و حرم‌آباد از مهمترین مراکز تهیه این سوغاتی به یادمانی ‌برای هدیه به اقوام و آشنایان باشد. مروار بافی ملایر پس از سفال لالجین رتبه دوم صادرات صنایع دستی استان همدان به خارج از کشور را دارد.

آنچه که در این مقاله گفته شد تنها گوشه‌ای از ظرفیت‌های شهرستان ملایر است.

محصولات و سوغاتی‌های ملایر می‌توان به هنرهای مجسمه‌سازی، میناکاری، معرق‌کاری، قلمزنی، عروسک‌سازی، میوه‌خشک، شیرینی‌های خانگی، کلوچه سنتی و … اشاره کرد.

#پیشرفت_ایران

#امید_همدان