به مناسبت روز شوراها عملکرد شوراهای شهر و شهرداران شهرستان ملایر در یک نگاه
ملایر نگار: دوره ششم شوراهای اسلامی شهر و روستا، نقطه عطفی در مدیریت شهری وروستایی بسیاری از شهرهای ایران محسوب میشود. در این دوره، شهرداریها با چالشهایی نظیر محدودیت منابع مالی، افزایش هزینههای خدمات شهری، رشد مطالبات شهروندان و ضرورت توسعه زیرساختهای شهری مواجه بودهاند.
شهرستان ملایر نیز به عنوان یکی از مهمترین شهرستانهای استان همدان دارای چند شهر شامل ملایر، سامن، جوکار، ازندریان، زنگنه، اسلامشهر آقگل و علی آباد نیزبه تازگی اضافه شده است که هر یک با شرایط اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی متفاوتی اداره میشوند. نگارنده تلاش کرده با نگاهی مقایسهای به عملکرد شهرداران این شهرها در دوره ششم شوراها بپردازد و مهمترین اقدامات، چالشها و دستاوردهای مدیریت شهری در این شهرها را بررسی نماید.
بررسیها نشان میدهد اگرچه در برخی شهرها اقدامات قابل توجهی در حوزههایی مانند بهسازی معابر، مدیریت پسماند، ساماندهی خدمات شهری و افزایش تابآوری در برابر بحرانها صورت گرفته، اما در برخی دیگر، تداوم پروژههای نیمهتمام، تامین اعتبار و هماهنگی میان مدیریت شهری، شورا و دستگاههای بیرونی همچنان مانع تحقق کامل برنامههای توسعهای شده است. در مجموع، نتیجه مقاله حاکی از آن است که کیفیت حکمرانی شهری در دوره ششم، بیش از هر چیز وابسته به «توان مالی»، «مدیریت پروژه»، «گفتگو و تعامل با شهروندان» و «همافزایی بینسازمانی» بوده و میتواند مسیر آینده شهرهای شهرستان ملایر را تعیین کند.
شروع دوره ششم شوراهای اسلامی شهر و روستا، همزمان با تداوم فشارهای اقتصادی بر شهرداریها و همچنین تغییرات گسترده در سبک زندگی شهری بود. از یکسو، شهرداریها با کاهش توان درآمدی ناشی از رکود اقتصادی، تورم در هزینههای عمرانی و چالشهای تامین مالی پروژهها روبهرو شدند و از سوی دیگر، انتظارات شهروندان به دلیل رشد آگاهی اجتماعی و گسترش رسانهها افزایش یافته، این شرایط باعث شد مدیریت شهری در عمل با مجموعهای از تعارضها مواجه شود که باید رضایت شهروندان خود را تأمین نماید به عبارتی هم باید خدمات روزمره شهری را حفظ نمایند و هم پروژههای زیرساختی و توسعهای را به پیش ببرند.
در شهرستان ملایر، تنوع شهرها (از ملایر به عنوان مرکز شهرستان تا شهرهای کوچکتر مانند سامن و جوکار و همچنین شهرهای کمجمعیتتر مانند زنگنه و اسلامشهر آقگل) سبب شده، که کیفیت و شدت چالشها یکسان نباشد. شهرهای بزرگتر معمولاً با حجم بالاتری از ترافیک، مطالبات خدماتی و نیاز به نگهداری شبکههای شهری مواجه هستند؛ در حالی که شهرهای کوچکتر بیشتر در معرض ضعف زیرساختی، کمبود منابع پایدار و دشواری جذب سرمایهگذار قرار دارند، در این میان، نقش شهردار به عنوان مدیر اجرایی شهرداری و حلقه اتصال میان شورا و دستگاههای اجرایی اهمیت دوچندان پیدا میکند که خوشبختانه این مهم در اکثریت شهرها دیده می شود و شهرداران تلاش داشتند از این طریق اهداف خود را در حوزه توسعه شهری به پیش ببرند.
این نوشتار با رویکرد «خبری ـ تحلیلی» نوشته شده و از نظر ساختار، بر محور بررسی اقدامات مدیریت شهری، ارزیابی چالشها و تحلیل پیامدهای تصمیمها استوار است؛ به طور کلی برای دستیابی به یک چارچوب قابل فهم، عملکرد شهرداران در حوزههای زیر بررسی میشود:
1. عملیات عمرانی و پروژههای زیرساختی (ساماندهی معابر، بهسازی و نوسازی شهری، پروژههای خدماتی و عمرانی)
2. مدیریت خدمات شهری (رفاه و خدمات اجتماعی، حملونقل شهری، زیباسازی و منظر شهری)
3. محیط زیست و مدیریت پسماند (کاهش تولید، جمعآوری و بهسازی زیرساختهای مرتبط با پسماند)
4. امور مالی و مدیریت منابع (درآمد پایدار، کنترل هزینهها، پیگیری تامین اعتبارات)
5. تعامل با شهروندان و شفافیت (پاسخگویی، مشارکت، ارتباطات عمومی)
6. همافزایی نهادی (هماهنگی با شورا، استانداری، فرمانداری، ادارات کل، و پیمانکاران)
قبل از هر چیزی به بررسی وضعیت کلی مدیریت شهری شهرداریها در دوره ششم میپردازیم:
* فشارهای مالی و رشد هزینههای جاری
دوره ششم برای شهرداریها به دلیل استمرار تورم و افزایش هزینههای نگهداری ناوگان شهری، تولید خدمات و پیمانکاری، دورهای بسیار سختی بود، بسیاری از شهرداریها ناچار شدند برای حفظ خدمات پایه، بخشی از پروژههای بزرگتر را یا کند کنند یا به اولویتهای فوریتر منتقل سازند. این مسئله در شهرستان ملایر نیز کموبیش دیده میشد در برخی شهرها از جمله ملایر تمرکز بر بهبود خدمات روزمره و نگهداشت فضای شهری پررنگتر شده و در برخی دیگر، اجرای پروژههای عمرانی تا حدی با کندی مواجه بودند اما در هر صورت این پروژهها انجام شد.
* رشد مطالبات شهروندان و مطالبهگری رسانهای
گسترش شبکههای اجتماعی باعث شد انتظارات از شهرداری فقط در قالب مراجعه حضوری یا تماس تلفنی مطرح نباشد، بلکه به شکل پُررنگتری در فضای عمومی دنبال شود. شهروندان نسبت به وضعیت آسفالت، روشنایی معابر، زیباسازی، نظافت شهری، مدیریت پسماند، عملکرد سازمانهای خدماتی و رسیدگی به نقاط بحرانی مطالبات بیشتری داشتند. این تغییر، برای شهردارانی که توان ارتباطات عمومی و مدیریت افکار عمومی را تقویت کرده بودند فرصت ایجاد کرد؛ اما برای مدیرانی که برنامه ارتباطی منسجم نداشتند، هزینههای اجتماعی و سیاسی آنان را افزایش داد.
* پروژههای نیمهتمام و مسئله «تداوم یا تغییر»
در بسیاری از شهرها، پروژههایی که در دورههای قبل آغاز شده بودند به دلایل مختلف مانند محدودیت مالی، چالشهای پیمانکاری یا تغییر اولویتها مواجه شدند اما در این دوره تلاش شد که تمرکز بر روی پایان دادن به این پروژهها باشد هر چند با مشکلاتی هم روبرو میشدند، این مسئله باعث شد شهرداران در دوره ششم همزمان با دو مسئولیت مواجه شوند: «مدیریت پروژههای موجود» و «تدوین برنامههای جدید»، موفقیت در این زمینه به توان مدیریت پروژه، ظرفیت جذب اعتبار و ارتباط با نهادهای بالادستی بستگی داشت، با توجه به شرایط موجود میتوان گفت دوره ششم برای توسعه شهر خود سنگ تمام گذاشتند و میتوان به شهرداران نمره مثبت داد؛ حال که به موضوعات کلی پرداختیم به بررسی عملکرد شهرداران شهرهای شهرستان ملایر به صورت جداگانه میپردازیم:
شهر ملایر مرکز شهرستان و کانون فشارهای شهری
ملایر به عنوان مرکز شهرستان، بیشترین حجم مطالبات و متنوعترین نیازهای شهری را داراست؛ با توجه به جمعیت بالاتر، شبکه معابر گستردهتر، حجم ترافیک و تعدد بخشهای خدماتی، شهرداری ملایر در دوره ششم با مجموعهای از پروژههای همزمان روبهرو بود که عبارت بودند از:
الف) بهسازی معابر و بهبود منظر شهری
یکی از محورهای رایج در مدیریت شهری ملایر، عملیات بهسازی و مرمت بخشهایی از معابر و کوچهها است. در این دوره، تمرکز بر بازآفرینی بافتهای شهری، ترمیم آسفالت معابر آسیبدیده، اصلاح هندسی نقاط حادثهخیز و بهبود روشنایی در برخی محدودهها انجام شد. این اقدامات هرچند همیشه به شکل کامل و یکدست توزیع نشدند، اما این اقدامات نشان داد شهرداری در تلاش برای پاسخ فوری به مشکلات روزمره شهروندان تمام توان خود را به کار گرفته است.
ب) مدیریت حملونقل شهری و نظم ترافیکی
هرچند حملونقل شهری در ملایر مانند کلانشهرها ساختار پیچیدهتری ندارد، اما مسائل ترافیکی، پارکینگ، عبور و مرور خودروها و ناوگان خدماتی، موضوع بسیار مهمی است که در این دوره بسیار به چشم آمد، اقدامهای مرتبط با ساماندهی مسیرها، کنترل نقاط پرخطر و همکاری با نهادهای انتظامی،راهور در راستای کاهش ریسک حوادث شهری میتواند به عنوان یکی از ابعاد عملکردی شهردار ملایر در نظر گرفته شود.
ج) مدیریت پسماند و خدمات محیطی
مدیریت پسماند در شهرهای مختلف یک چالش مشترک است. در ملایر،به همت معاونت خدمات شهری اجرای طرحهای جمعآوری منظم، ساماندهی نقاط دپو و کنترل رهاسازی زباله در حاشیه معابر، جمعآوری سگهای بلاصاحب و ولگرد، مبارزه با موشهای فاضلاب بهعنوان شاخصی از عملکرد اجرایی شهرداری قابل ارزیابی است و در این خصوص اقدامات بسیار خوبی هم صورت گرفت؛ از آموزشهای عمومی برای تفکیک پسماند تا کاهش تولید زباله (در حد توان شهرداری) میتواند اهتمام ویژه شهرداری ملایر را به رویکردهای محیطزیستی نشان دهد.
د) مسائل مالی شهری و اولویتدهی به پروژههای موثر
یکی از مهمترین تصمیمهای شهرداری ملایر در دوره ششم که از اولویتهای مهم شورای اسلامی شهر و شهرداری ملایر بود انتخاب پروژههایی که هم اثر اجتماعی بالایی داشتند و هم به لحاظ هزینه و زمان اجرایی امکان تحقق بهتری داشتند،علیرغم تمامی شرایط بد اقتصادی که وجود داشت شهرداری تمام توان خود را برای برقراری توازن بین اجرای پروژه و تأمین مالی آن انجام داد قطعاً اگر این توازن صورت نمیگرفت، کیفیت ارائه خدمات افت پیدا میکرد. بنابراین، شاخص مالیه شهری و برنامهریزی اعتباری، نقش تعیینکنندهای در کیفیت عملکرد شهرداریها داشت.
بنابراین باید گفت عملکرد دوره ششم شورای اسلامی شهر و شهرداری ملایر بیشتر حول محور بهسازی معابر، تقویت خدمات عمومی و تلاش برای کنترل چالشهای زیستمحیطی و ترافیکی شکل بود و مهمترین چالش این دوره همچنان «تداوم پروژهها و تامین منابع» بود و که این مهم تعیینکنندهترین عامل برای موفقیت، سرعت اجرا و امکان تکمیل پروژههای نیمهتمام است.
شهر سامن
تمرکز بر خدمات پایه و مدیریت چالشهای توسعهای
سامن باسابقه ای بیش از هفتاد سال به عنوان یکی از شهرهای مهم شهرستان ملایرمحسوب می شود اولی از نظر جمعیتی کوچکتر از ملایر است، اما نیازهای شهری قابل توجهی دارد. در این شهر، مدیریت شهری معمولاً با محدودیتهای بیشتری از نظر بودجه و کمبود پیمانکاران یا تجهیزات تخصصی مواجه میشود و همین مسئله باعث میشود تصمیمهای شهردار در اولویتبندی، اثرگذاری بیشتری پیدا کند.
الف) ساماندهی معابر و پروژههای محلی
در سامن، اقدامهای عمرانی اغلب در مقیاس محلهای تعریف میشوند؛ شامل بهسازی آسفالت، ترمیم کانالها و اصلاح نقاط فرسوده، این اقدامات معمولاً برای شهروندان قابل لمستر است و به همین دلیل میتواند رضایت اجتماعی نسبی ایجاد کند. با این حال، خطر «پراکندهکاری پروژهای» وجود دارد؛ یعنی اگر شهرداری نتواند نقشه راه توسعه را حفظ کند، ممکن است هر بار یک پروژه کوچک انجام شود اما تصویر کلان شهری ایجاد نشود.
ب) بهبود خدمات شهری و زیباسازی
زیباسازی شهری در شهرهایی مانند سامن، هم به شکل نمادهای شهری و هم از طریق نگهداشت فضای سبز و نظافت معابر دیده میشود. وقتی شهرداری توان سازماندهی ناوگان خدماتی و پیمانکاران خدماتی را بالا ببرد، کیفیت محیط شهری و ارائه خدمات افزایش مییابد در نتیجه شهروندان تغییرات را سریعتر احساس میکنند.
ج) تعامل نهادی و هماهنگی با شورا
در شهرهای میانی و کوچک، نقش شورا در حمایت یا اصلاح مسیر شهرداری پررنگتر است. عملکرد موفق معمولاً با «همخوانی برنامه شهردار با اولویتهای شورا» تعریف میشود. اگر این همخوانی وجود نداشته باشد، تصمیمهای اجرایی با تاخیر مواجه میشوند و پروژهها از برنامه عقب میمانند، که به جرأت باید گفت همدلی، همخوانی و وحدت بین شورای شهر و شهردار سامن در این دوره بسیار پرررنگ بود و میتوان گفت موفقترین دوره از ابتدا تاکنون بوده است.
در جمعبندی عملکرد دوره ششم کهنشهر سامن باید گفت : تمرکز اصلی مدیریت شهری سامن در این دوره، بر مدیریت خدمات پایه و پروژههای قابل اجرا در مقیاس شهری بود، شاخص پیشرفت، نه صرفاً تعداد پروژهها، بلکه نسبت میان پروژههای عمرانی و دوام آثار آنها در کیفیت زندگی شهروندان بود، در این دوره اقدامات ماندگاری در سامن انجام شد که مهمترین آن را باید بازگشایی شهر زیرزمینی سامن، پارک تفریحی توریستی کوهسار، برگزاری موفق مسابقه ملی استعداد برتر برای دو سال متوالی و … دانست که سهم بسیار بالایی در معرفی این شهر تاریخی و کهن دارد، قطعاً اگر پیگیریهای شورای اسلامی شهر و شهردار نبود این اتفاقات برای کهنشهر سامن نمیافتاد.
شهر جوکار
تلاش برای توسعه در شرایط محدودیت منابع
جوکار یکی دیگراز شهرهای شهرستان ملایر است که به دلیل جایگاه شهری و شرایط محلی، معمولاً چالشهای مشابه شهر سامن را دارد، محدودیت درآمد پایدار، ضرورت نگهداری زیرساختهای موجود و نیاز به ساماندهی خدمات شهری.
الف) نگهداری شبکه خدماتی و زیرساختهای محلی
یکی از بخشهای مهم در عملکرد شهرداری جوکار را باید حفظ و نگهداری شبکههای شهری دانست: از ترمیم معابر و روشنایی گرفته تا رسیدگی به وضعیت نقاطی که بر اثر فرسودگی آسیب دیدند؛ در شهرهای کوچک، حتی ایجاد تغییرات کوچک در این حوزه میتواند رضایتمندی شهروندان را به دنبال داشته باشد.
ب) مدیریت فضای شهری و نظافت
نظافت معابر و مدیریت خدمات شهری معمولاً در کوتاهمدت بازخورد بیشتری از طرف شهروندان دارد. در جوکار نیز شهرداری به برنامهریزی منظم برای جمعآوری پسماند، کنترل نقاط رهاسازی و بهبود کیفیت خدمات میپردازد، میتوان آن را نشانهای از کارآمدی مدیریتی آن دانست.
ج) جذب اعتبار و پیگیری پروژههای مشترک
در شهرهای کوچک، بسیاری از پروژهها نیازمند کمک دستگاههای بالادستی یا تامین اعتبار از محلهای خارج از شهرداری است، بنابراین، عملکرد شهرداری جوکار را باید از زاویه «قدرت پیگیری» و «توان ارتباط نهادی» نیز سنجید. در صورتی که شهرداری بتواند از مسیر صحیح اداری و قراردادی منابع را جذب کند، احتمال تحقق پروژههای توسعهای افزایش پیدا میکند و میتوان گفت شهردار موفقی بوده است.
در جوکار، موفقیت مدیریت شهری عمدتاً تابع توان شهرداری در نگهداشت خدمات، بهبود کیفیت محیط شهری و همچنین جذب منابع برای پروژههای نیمهتکمیل و توسعهای است؛ البته مواردی هم لازم است که یادآوری شود اما مهمترین مورد آن آسفالت ورودی و خروجی شهر جوکار است که نارضایتیهای فراوانی را ایجاد نموده، میطلبد د راین خصوص اقدامات عاجل صورت پذیرد.
شهر ازندریان
مدیریت خردمقیاس اما مسئلهمحور
شهر کوچک ازندریان را باید یک شهر با ویژگیهای خاص دانست که به مدیریت دقیق و بسیار حساس در سطح محلی نیاز دارد، در چنین شهرهایی، اختلاف عملکرد شهرداریها معمولاً در جزئیات دیده میشود: میزان نظم در خدمات، سرعت پاسخ به مشکلات و دقت در نگهداری زیرساختهای عمومی پاسخگوی نیاز شهروندان است.
الف) رسیدگی به وضعیت معابر و زیرساختهای شهری
در ازندریان، پروژههای بهسازی و ترمیم معابر و رسیدگی به نقاط فرسوده اولویت شهرداری در دوره ششم بود. اهمیت این اقدامات به دلیل اثر مستقیم آن بر سلامت شهری و ایمنی تردد بسیار تأثیرگذار بوده است.
ب) فضای سبز و منظر شهری
نگهداشت فضای سبز و زیباسازی شهری، هم به عنوان یک عامل هویتی و هم به عنوان یک مولفه کیفیت زندگی عمل میکند. هرگونه برنامه منظم برای نظافت، رسیدگی به المانهای شهری و کنترل فضای عمومی، نشانه توجه مدیریتی است.
ج) مدیریت بحرانهای کوچک اما اثرگذار
در شهرهای کوچک، بحرانهای محدود (مثل خرابی آبروها، مشکلات دفع آبهای سطحی، یا فرسودگی روشنایی) میتوانند اثر قابل توجهی بر زندگی روزمره داشته باشند. شهردارانی که سیستم پایش و رسیدگی سریع را ایجاد میکنند، معمولاً رضایت بیشتری را کسب میکنند.
مدیریت شهری در دوره ششم برای ازندریان بیشتر مسئلهمحور و در سطح خرد بوده است. معیار کلیدی عملکرد، سرعت رسیدگی و پایداری خدمات است، اما نباید از تحولات اتفاق افتاده در این دوره که با پیگیری و تلاشهای شبانه روزی شهردار این شهر صورت گرفت نیز، غافل بود وی توانسته است علیرغم تمام مشکلات . حواشی که در این دوره اتفاق افتاد نمره قابل قبولی را دریافت نماید.
شهر زنگنه
حفظ خدمات و تلاش برای توسعه پایدار
زنگنه یکی دیگر از شهرهای شهرستان ملایر است، که شهردار در این دوره عملکرد خوبی را از خود به جا گذاشته، اما با چالشهایی نیز مواجه شد، منابع محدود و نیاز به حفظ خدمات عمومی از جمله این چالشها بود و موفقیت شهردار به توان برنامهریزی واقعبینانه، اجتناب از پروژههای پرهزینه غیرضروری و تعامل با شهروندان صورت گرفت.
الف) استمرار خدمات شهری و کنترل هزینهها
در شهرهای کوچک، حفظ استمرار در جمعآوری پسماند، رسیدگی به نظافت معابر و نگهداری تاسیسات عمومی، مهمترین عامل در سنجش عملکرد شورای اسلامی شهر و شهرداری زنگنه است که با ترکیب مدیریت هزینه و انجام پروژههای ضروری، تلاش کرد از افت کیفیت خدمات جلوگیری نماید.
ب) تقویت مشارکتهای محلی
مشارکت مردم و نهادهای محلی اقدام مهمی بود که در این دوره به خوبی به چشم خورد و مهمترین عامل توسعه شهر بود و شهرداری توانست ارتباط منظم و خوبی را با معتمدین محلی، کسبه و گروههای اجتماعی برقرار نماید، با تقویت اعتماد عمومی توانست اولویتها را تشخیص دهد و آنها را اجرایی نماید و امروز در شهر شکوفههای آلبالو شاهد چهرهای زنده و شاداب هستیم.
ج) پیگیری پروژههای مشترک در سطح شهرستان
از آنجا که شهر زنگنه ظرفیت اجرای برخی پروژههای بزرگ خدماتی و زیرساختی را ندارد، همکاری با سایر شهرها و بهرهگیری از ظرفیتهای شهرستان میتواند در این خصوص راهبردی باشد. این امر میتواند در حوزه پسماند، زیرساختهای مشترک یا استفاده از پیمانکاران و تجهیزات تخصصی معنا پیدا کند.
به طور کلی عملکرد شهردار زنگنه در دوره ششم بیشتر در قالب «حفظ خدمات و مدیریت منابع» انجام شد و توسعه پایدار به شدت به کیفیت برنامهریزی و تعاملات بستگی دارد، با این وجود شهرداری زنگنه در خصوص جذب سرمایهگذار و انجام برخی پروزههای زیرساختی متناسب با زیرساختهای این منطقه مانند پیگیری شهرک صنعتی فرآوری محصولات کشاورزی به خصوص آلبالو، ایجاد پارک باغی گردشگری آلبالو، برگزاری جشنواره ملی آلبالو را میتوان مهمترین دستاورد دوره ششم شورای اسلامی شهر و شهرداری زنگنه دانست.
شهر اسلامشهر آقگل
ظرفیت کم، نیاز جدی به مدیریت دقیق
اسلامشهر آقگل با توجه به جایگاه شهری و مقیاس خاص، نیازمند مدیریت دقیق و واقعبینانه دارد، در دوره ششم شوراها، مدیریت شهری در این شهر نیز با محورهای حفظ خدمات، بهبود وضعیت معابر و ساماندهی محیط شهری جلو رفته است.
الف) بهسازی معابر و رسیدگی به نقاط بحرانی
در بسیاری از شهرهای کوچک، اولویت اول مدیریت شهری معمولاً رسیدگی به معابر آسیبدیده و بهبود نقاطی است که تردد را سخت یا خطرناک میکند. این موضوع برای اسلامشهرآقگل نیز یک محور مهم به حساب میآید، زیرا بهسازی در چنین شهرهایی اثر مستقیم و سریع بر رضایت مردم دارد.
ب) مدیریت خدمات پایه و مدیریت پسماند
کیفیت جمعآوری زباله و نظافت معابر، یکی از شاخصهای قابل مشاهده عملکرد شهرداری اسلامشهر آقگل است، اگر شهردار موفق شود برنامه جمعآوری و رسیدگی را منظم انجام و بین پیمانکاران یا نیروهای خدماتی هماهنگی پایدار ایجاد نماید، قطعاً شهروندان نیز این تغییرات را لمس و احساس خواهند کرد.
ج) تلاش برای جذب منابع و انجام پروژههای اولویتدار
در شهرهای کوچک، شهرداری معمولاً برای اجرای پروژهها باید از مسیر جذب اعتبارات، مشارکت بخش خصوصی یا کمکهای استانی و شهرستانی استفاده نماید. بنابراین، عملکرد شهردار آقگل در دوره ششم را باید از زاویه توان مذاکره، پیگیری و مدیریت پروژه در چارچوب منابع موجود تحلیل کرد که در این خصوص با توجه به شرایطی که این شهر تاریخی و نوپا وجود دارد میتوان نمره قبولی را نیز به دوره ششم این شهر داد.
به طور کلی در اسلامشهرآقگل، عملکرد شهرداری بیش از آنکه پروژههای بزرگ را نمایش دهد، تلاش برای مدیریت مسئلههای روزمره و حفظ کیفیت زندگی شهری بیشتر به چشم آمد، با وجود داشتن تالاب بینالمللی آقگل و قلعههای تاریخی موجود در این منطقه که میتواند روی توسعه گردشگری بیشتر سرمایهگذاری کند با توجه به ظرفیتی که در این منطقه وجود دارد این مهم در سالهای آینده قطعاً اتفاق خواهد افتاد.
در این دوره همه اعضای شوراها و شهرداریها علیرغم تمام مشکلات اقتصادی که وجود داشت بیشترین تمرکز و فعالیت خود را بر روی پروژههای عمرانی و زیرساختی گذاشتند و این دوره را می توان دوره تحول عمرانی عنوان کرد.
