شهرنشینی، بایدها ونبایدهای آن
مهمترین چالشی که در توسعه شهری با آن روبرو میشویم افزایش جمعیت و اثر گذاشتن شدید بر روی منابع طبیعی است، برای رفع نیاز اولیه زندگی که همانا مسکن است با گسترش ساختوساز مواجه میشویم که این موضوع خود به تنهایی موجب کاهش سرانه فضاهای سبز، آلودگی هوا و از همه مهمتر آلودگی آبهای زیرزمینی میشود، این عوامل نه تنها تعادل اکولوژیکی منطقه را به هم میزند بلکه سلامت شهروندان را نیز به خطر میاندازد، برای رفع مشکلات در این حوزه نیازمند برنامهریزیهای کلان و کارشناسی شده است تا مردم در این خصوص دچار سردرگمی و دردسر نشوند.
موضوع دیگر که از آن به عنوان یک چالش یاد میشود، حملونقل و ترافیک شهری است، با افزایش خودروهای شخصی مشکلات ترافیکی نیز افزایش مییابد، نبود زیرساختهای ترافیکی و حملونقل عمومی کارآمد مشکلات عدیدهای را به دنبال خواهد داشت، که این مشکلات عبارت است از: ضعف در برنامهریزی شهری که تلف شدن زمان را به دنبال خواهد داشت، افزایش مصرف سوخت و در کنار آن آلودگیهای صوتی روح و روان جامعه را به هم میریزد، برای رفع چالشها در این حوزه راهکارهای مثل: توسعه حملونقل پاک، استفاده از فناوریهای هوشمند ترافیکی و ترویج فرهنگ استفاده از وسایل حملونقل عمومی میتواند در کاهش این مشکلات مؤثر باشد.
نابرابری اجتماعی و گسترش حاشیهنشینی چالش بعدی است که شهرهای امروزی به خصوص کلانشهرها با آن مواجه هستند، در برخی شهرها تمرکز ثروت در مناطق خاص از یک طرف و مهاجرت بیرویه روستانشینان به شهرها از طرف دیگر، سکونتگاههای غیررسمی که به محلات حاشیه نشین شهر شهرت دارند را افزایش میدهد که این عامل به خودی خود موجب بسیاری از آسیبهای اجتماعی، فرهنگی و کاهش عدالت اجتماعی در ارائه خدمات به این مناطق میشود، شاید برای خیلیها این سوال پیش آید که چرا شهرداری در ارائه خدمات به این مناطق اقدامی انجام نمیدهد که در پاسخ باید گفت برخی نقاط حاشیه شهر در محدوده خدمات شهری وجود ندارند و شهرداری در ارائه خدمات به آنان نمیتواند اقدامی کند.
مشکل زیست محیطی دیگر چالشی است که میتواند تهدیدی جدی برای آینده شهرها به حساب آید، مصرف بالای انرژی، توسعه ناپایدار، تولید زباله و غیربازیافت شدن آن عواملی هستند که که میتواند در این خصوص تأثیرگذار باشد و باید آن را به صورت ویژه مدنظر داشت، برای جلوگیری و رفع این مشکلات میتوان با مدیریت و برنامهریزی صحیح و اصولی از آسیب زدن به آینده زیست شهری جلوگیری نمود. مخلص کلام این که برای داشتن شهری زیبا و مدرن با توسعه پایدار باید برنامهریزی هوشمندانه، افزایش مشارکتهای مردمی در حوزه مدیریت شهری و بهرهگیری از فناوریهای مدرن و نوین شهری داشت، که در این خصوص شهرهایی که بر پایه پایداری زیست محیطی، کارایی اقتصادی و داشتن اصول اجتماعی زیرساختهای لازم را فراهم میکنند میتوانند الگویی مناسب برای داشتن آیندهای متعالی همراه با مردمی بافرهنگ باشند.