تاب‌آوری اصناف در دلِ بحران و جریان زندگی که همچنان جاریست

سایه جنگ در هر کشوری و برای هر بخشی سنگین و زیان‌آور است، در این میان اصناف باید به عنوان نبض اقتصاد، همیشه پویا باشند.

در حمله تجاوزکارانه آمریکایی صهیونیستی به کشورمان، اصناف در شهرستان ملایر همپای دیگر نقاط کشور، لحظه‌ای از ارائه خدمات به مردم کوتاهی نکردند و همانند دیگر دوران‌های سخت دفاع مقدس، تحریم‌ها و تهدیدها، با قناعت، ابتکار و همکاری با یکدیگر، دوام آوردند.

این تاب‌آوریِ اصناف در این شرایط در قالب هیچ کلمه و لغتی قابل وصف نیست، اگرچه ملایر همچون دیگر شهرها مثل تهران مورد حمله پی‌درپی دشمنان قرار نگرفت، اما اصناف از جنگ اخیر زخمی شده‌اند و با میزبانی خوب از هموطنان جنگ‌زده در شهر، تلاش کردند امید را زنده نگه دارند.

مغازه‌های راسته‌بازار سنتی، خیابان شهدا، خیام، فخریه، شهید مصطفی خمینی(ره) و نقاط دیگر شهر ردپای مشتریانی بود که دل‌نگران از جنگ و دوری از خانه و زندگی و بی‌حوصلگی مفرط، مجبور به خرید بودند تا شاید التیام‌بخش این روزهای تلخ باشد، برخی مشتریان هم گریزی به بازار مبل و سوغات‌سراهای شهر در هسته مرکزی شهر می‌زدند و اصناف ملایری هم با خوشرویی استقبالی گرم از مردم داشتند.

و امروز که بیش از پنجاه روز از جنگ تجاوزکارانه آمریکایی صهیونیستی می‌گذرد و در واپسین روزهای آتش‌بس هستیم، اصناف چون درختان کهنسالی که ریشه در اعماق تاریخ دارند، قامت استوار خود را همواره حفظ کرده‌اند، نانوایان پیش از بانگ اذان صبح، تنورهای سرد را با دستان ترک‌خورده اما پر امید گرم می‌کنند و بوی نان، نوید ادامه‌ زندگی می‌دهد.

خواروبارفروشان، پشت پیشخوان‌های چوبی می‌ایستند و اجناس را با انصافی که از یادها نرفته، تقسیم می‌کنند، نجاران و منبت‌کاران ملایری با چکش بر خرابه‌ امید می‌کوبند و از تخته‌های سخت صندلی کلاس درس، مبلمان منبت، یا چهارچوب پنجره‌ای رو به روشنایی می‌سازند.

پیراهن‌دوزان، پارچه‌های پاره را وصله می‌زنند تا گرمابخش شانه‌های لرزان کودکان باشند، گوشه‌ای از بازار داروفروش با شیشه‌های نیمه‌پر از مسکن و مرهم، به صف دلواپس مادران و سالمندان آرامش می‌دهد و این تاب‌آوری نه از سر ناچاری که از سر باوری دیرینه است که بازار، نبض زندگی است و نباید بایستاد.

اصناف ملایر در بحبوحه جنگ با هر بار گشودن قفل مغازه‌ خود ایستادگی، همبستگی و همدلی را فریاد زدند، اینگونه است که اصناف در میانه جنگ، نه تنها کالا، که امید را معامله می‌کنند و ثابت می‌کنند جنگ ممکن است شهرها را ویران کند، اما اراده‌ مردمی را که رگ‌های اقتصاد از دستشان می‌تپد، هرگز از حرکت بازنمی‌ایستد.

اصناف امید را معامله می‌کنند

فعالان صنفی معتقدند پس از اعلام آتش‌بس موقت، شاهد رونق نسبی کسب‌وکارها بودند، اما می‌گویند این رونق رنگ و بوی گذشته را ندارد، آنها امید را معامله می‌کنند، در راسته آهن‌فروشان و لوازم صنعتی، صدای چکش و دستگاه‌های برش، فضای سنگین جنگ را شکسته، «رضا»، فروشنده ابزارآلات صنعتی، در حالی که لیست قیمت جدیدی را در دست دارد، به خبرنگار ایرنا گفت: امروز لیست قیمت جدیدی از عمده‌فروش‌ها گرفتیم، همه چیز نسبت به قبل از جنگ چندین درصد گران شده است.

او به چالش بزرگ دیگر اشاره کرد و گفت: اینترنت که قطع است، فروش آنلاین ما نیز دچار بن بست شده با این حال می دانیم که این شرایط خاص گذرا است و باید با امید به کارمان ادامه دهیم.

از نانوایی تا داروخانه؛ زندگی باید در جریان باشد

اما تاب‌آوری در بازار فقط به معنی گران فروختن نیست؛ گاهی به معنی ادامه دادن به هر قیمتی است.

«سید احمد»، نانوای ۵۲ ساله در یکی از خیابان های همدان که از ساعت سه صبح مشغول پخت نان است، با دستان آردی گفت: جنگ که شد، فوری گفتند آرد می‌دهیم، پخت نان نباید تعطیل شود، مگر می‌شود تنور را سرد کرد؟

او ادامه داد: نانوایی تنها صنفی است که باید در هر شرایطی فعال و پویا باشد، در بحبوحه جنگ لحظه‌ای هم تعطیل نبودیم، جمعیت شهر ملایر بیش از دو برابر شده بود و صف‌های طولانی برای نان تشکیل می‌شد، اما نارضایتی کم بود.

در سوی دیگر شهر، «دکتر محمودی» داروساز یکی از داروخانه‌های شبانه‌داری در ملایر، از فشار کمبود دارو می‌گوید: بمباران انبارهای دارویی توسط دشمنان و بسته شدن مسیرهای واردات نگران کننده است، اما ما وظیفه داریم بمانیم و با امید به روزهای بهتر همچنان خدمت کنیم.

هزینه های کسب و کار افزایش یافته اما همچنان به آینده امیدواریم

علی یکی از مغازه‌داران لوازم خانگی در خیابان سعدی است و وضعیت را چنین توصیف می‌کند: دخل و خرج با هم همخوانی ندارد و تامین هزینه‌های روزمره برایمان سخت شده است اما امیدمان را از دست نمی‌دهیم.

یک مغازه‌دار لوازم خانگی: افزایش هزینه‌ها فشار مضاعفی بر کسب‌وکارها وارد می‌کند.

به گفته‌ وی، در شرایط جنگی قیمت‌ها مدام تغییر می‌کند و کسی نمی‌داند فردا چه خواهد شد، این بی‌ثباتی باعث می‌شود کسبه نتوانند برنامه‌ریزی بلندمدت داشته باشند و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی برایشان دشوار شده است.

علی همچنین بیان کرد: افزایش هزینه‌ها فشار مضاعفی بر کسب‌وکارها وارد می‌کند، بالا رفتن قیمت انرژی، حمل‌ونقل و مواد اولیه باعث می‌شود حتی اگر فروشی هم باشد، سود چندانی باقی نماند، در بسیاری از موارد، مغازه‌داران باوجود میل باطنی مجبورند قیمت‌ها را افزایش دهند که این خود به کاهش بیشتر مشتری می‌انجامد اما بالاخره نمی توان کار را تعطیل کرد و باید به آینده امیدوار بود.

مرمتگرانی که از دل آوار برمی‌خیزند

شاید تصویر اصیل‌تر تاب‌آوری را بتوان در میان اصناف سنتی و هنری یافت، در یکی از کارگاه‌های فرش دستبافت در حاشیه کمربندی بروجرد، «محمد یاری»، مرمتگر ۶۰ ساله فرش، با ذره‌بینی بر فرش ایرانی خم شده و حمله دشمن در این مسیر موجب ریزش چند واحد صنفی شد، اما او سر کارش حاضر است.

او با لحنی صمیمی اما مصمم به خبرنگار ایرنا گفت: باید برگردیم سر کار حتی اگر جنگ شدیدتر هم بشود، ما چاره‌ای نداریم جز اینکه زندگی کنیم، روزهایی که مغازه بسته بود، یک ریال درآمد نداشتم، زندگی‌مان به همین نخ و تار و پود گره خورده است.

همکار او «سعید محمدی» نیز تأکید می‌کند: شرایط بسیار سخت است ما سرمایه‌مان را از دست داده‌ایم اما تا زنده‌ایم و دستمان کار می‌کند، بساط فرش را جمع نمی‌کنیم، ما به تحریم عادت کرده‌ایم و در شرایط جنگ هم چاره‌ای نیست جز صبر.

یکی از فعالان مبلمان منبت: قیمت مواد اولیه و چوب بسیار گران شده، ادامه این روند، شرایط را سخت‌تر و بحرانی‌تر می‌کند و چاره‌ای جز افزایش قیمت نداریم.

این تاب‌آوری تنها محدود به اصناف به ویژه تأمین کالاهای اساسی و مواد غذایی و خواروبار فروشی‌ها نیست، بلکه به هنرصنعت مبلمان منبت هم رسیده و جنگ بر این صنعت جهانی سایه افکنده، اما زنجیره تولید و فروش را تعطیل نکرده‌اند و هر روز با امید فروشگاه‌ها و کارگاه‌های خود را باز می‌کنند.

نقش تاریخی؛ از دفاع مقدس تا جنگ امروز

این همبستگی اصناف در بحران، ریشه در تاریخ معاصر ایران دارد، در موزه دفاع مقدس، روایت‌هایی از هشت سال جنگ تحمیلی ثبت شده که گویای نقش کلیدی بازار است.

«حاج حسین» یکی از بازاریان قدیمی ملایر است که در آن سال‌ها در جبهه حضور داشت، در خاطرات خود نقل می‌کند: در مسجد آشپزخانه راه انداختیم و بازاری‌های تهران ورق‌های آهن می‌فرستادند و ما همان جا تانکرهای آب ۲ هزار لیتری برای رزمندگان جوش می‌زدیم، یک شب، دو راننده از گیلان که بار برنج آورده بودند، آنقدر از همکاری با ما ذوق زده شدند که ۱۱ کامیون کمک از شمال آوردند.

او گفت: امروز نیز همین روحیه جاری است و بازار در مقابل توطئه‌های اخیر دشمن، در کنار مردم ایستاده و قد علم کرده است.

سرپرست فرمانداری ویژه ملایر نیز به بررسی آخرین وضعیت بازار، قیمت کالاهای اساسی، نحوه تأمین و توزیع اقلام مورد نیاز مردم و روند نظارت‌ها در سطح شهرستان اشاره کرد و گفت: در ایام جنگ همواره تأکید ما بر ثبات قیمت‌ها و جلوگیری از هرگونه افزایش خودسرانه بوده است.

تأکید بر ثبات قیمت‌ها و تشدید بازرسی‌ها در بازار

«سعید کتابی» تاکید کرد: دستگاه‌های متولی موظف هستند با همکاری میدانی و مستمر، ضمن رصد وضعیت بازار، از هرگونه سودجویی، گران‌فروشی، کم‌فروشی، احتکار و عرضه خارج از شبکه به طور جدی جلوگیری کنند تا آرامش و اطمینان در بازار برای شهروندان فراهم شود.

وی با اشاره به مصوبات کارگروه تنظیم بازار استان، بر اجرای دقیق و بدون اغماض مصوبات استانی در سطح شهرستان ملایر تأکید و تصریح کرد: گشت‌های مشترک بازرسی با مشارکت ادارات مربوطه و زیر نظر اداره صمت به صورت هدفمند و روزانه از واحدهای صنفی، مراکز عرضه کالاهای اساسی، نانوایی‌ها، انبارها و سردخانه‌ها انجام می‌شود.

سرپرست فرمانداری ویژه ملایر ضمن قدردانی از زحمات و همراهی اصناف در زمان جنگ، ادامه داد: در این ایام فعالیت بیش از ۵۰ نانوایی افزایش یافت تا مردم به راحتی بتوانند به تأمین نان دسترسی داشته باشند و هیچ خللی در بازار ملایر و تامین کالاهای اساسی وجود نداشت.

فرماندار ملایر: به طور مستمر وضعیت موجودی و ذخایر کالاهای اساسی در انبارها و مراکز نگهداری کالا و جلوگیری از هرگونه احتکار و اختفای کالا رصد می‌شود.

کتابی با اشاره یه تشدید مستمر بازرسی‌ها از سطح بازار، به‌ویژه در حوزه کالاهای اساسی نظیر نان، برنج، روغن، مرغ، گوشت، شکر و سایر اقلام پرمصرف خانوار، بر برخورد قاطع و بدون اغماض با متخلفان، از جمله تشکیل پرونده تعزیراتی برای واحدهای متخلف و اعلام نتایج بازرسی‌ها در چارچوب قانون تأکید کرد.

وی یادآور شد: به طور مستمر وضعیت موجودی و ذخایر کالاهای اساسی در انبارها و مراکز نگهداری کالا و جلوگیری از هرگونه احتکار و اختفای کالا رصد می‌شود.

سرپرست فرمانداری ویژه ملایر همچنین از شهروندان درخواست کرد: در صورت مشاهده هرگونه تخلف در زمینه قیمت، کم‌فروشی، عدم درج قیمت و یا عدم صدور فاکتور، مراتب را از طریق مراجع ذی‌صلاح و سامانه‌های معرفی‌شده گزارش کنند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن برخورد قانونی انجام شود.

رهاورد:

جنگ ممکن است زیرساخت‌ها را ویران کند و تورم، قدرت خرید مردم را بدزدد، اما روایت میدانی از اصناف نشان می‌دهد که اراده برای “باز کردن قفل مغازه” هر روز صبح، قوی‌ترین سلاح در برابر ناامیدی است، نانوایی که تنورش را روشن نگه می‌دارد، داروخانه‌ای که تا دیروقت باز است و مرمتگری که نقش گل و بلبل را بر فرش پاره ترمیم می‌کند، همگی یک صدا می‌گویند: “ما می‌مانیم تا شهر زنده بماند.”

منبع: ایرنا